redlinestudio

علی اکبر سعیدیان 

وبلاگ نویس و تولید کننده محتوای تخصصی در حوزه برق و الکترونیک

چهارشنبه  ۲۰:۴۶  ۱۳۹۸.۰۱.۱۴


امکان سنجی و تهیه طرح توجیهی پیش نیاز کارآفرینی


مطالعات امکان سنجی به ما کمک می کند تا بتوانیم تخمین بزنیم که کدام یک از تکنولوژی‌های موجود قابلیت توسعه و تبدیل به یک محصول واقعی را دارند و هزینه‌های توسعه آن را با بالاترین دقت تخمین بزنیم. 


مطالعه امکان سنجی به نوعی ترجمه مستقیم عبارت feasibility study است. در زبان فارسی اصطلاح طرح توجیهی نیز به عنوان معادل feasibility study مورد استفاده قرار می گیرد که می توان آن را دقیق تر و جامع تر دانست زیرا یک گزارش feasibility study که به طور مخفف Fs گفته میشود قرار نیست به ما بگوید که انجام یک پروژه یا ساخت یک دستگاه یا راه اندازی یک کسب و کار امکان پذیر است یا نه بلکه خروجی Fs علاوه بر بررسی امکان پذیری باید این باشد که آیا یک پروژه یا کسب و کار با توجه به همه شرایط موجود آیا توجیه پذیر هست یا نه.

به طور مثال :

. تولید انبوه بردهای آموزشی میکروکنترلر AVR از نظر فنی کار آنچنان پیچیده ای نیست اما با توجه به فراگیر شدن پلتفرم آردوینو اینکار توجیه اقتصادی ندارد.

. این که هر کس خودروی مورد نیازش را خودش بسازد امکان فنی دارد اما feasible نیست یعنی توجیه ندارد زیرا ده ها برابر خرید یک خودروی معمولی زمان و پول نیاز دارد.

. شاید با توجه به امکانات و منابع موجود امکان راه اندازی یک کارخانه تولید گوشی همراه در کشورمان وجود داشته باشد اما با توجه به زیرساخت ها و شرایط تحریمی موجود این کار توجیه ندارد.


فاکتورهای رایج در امکان سنجی:



ویژگی‌های محصول

این موضوعِ ساده، کلیدی‌ترین بحث در آغاز هر پروژه است:

آیا این محصولی که در ذهن ماست، واقعاً قابل ارائه است؟ از نظر فنی و منطقی، می‌شود چنین کالایی را تولید یا چنین خدمتی را ارائه کرد؟

آیا این محصول، می‌تواند برای کسی جذابیت داشته باشد؟

نکته‌ی اول، همان چیزی است که گاهی به آن،امکان پذیری فنییاTechnical Feasibilityمی‌گویند. به این معنی که آیا معادلات و محدودیت‌های فنی و منطقی، اجازه‌ی چنین کاری را می‌دهند؟ 

آیا تکنولوژی ساخت چنین محصولی در کشورمان وجود دارد؟ 

در تامین مواد اولیه چه مشکلاتی سر راهمان قرار دارد یا میتواند قرار بگیرد؟ آیا مسائلی مانند تحریم میتواند روند تامین کالا را به طور کامل مختل کند؟


شرایط قانونی : 

باید بررسی کنید آیا فعالیت جدیدی که قصد دارید آن را آغاز کنید با قوانین در تناقض نیست؟ برای بسیاری از فعالیتها نیاز به اخذ مجوزهایی دارید که گرفتن آنها کار راحتی نیست. همچنین به صرف اینکه شما توانایی ساخت یک محصول را دارید مجوز تولید انبوه و فروش آن برای شما صادر نمیشود و متاسفانه در مواردی رانت و انحصارهایی وجود دارد.


شرایط صنعت و بازار

وقتی از بازار صحبت میکنیم در واقع به سمت تقاضا و هنگامی که از صنعت صحبت میشود در واقع به سمت عرضه اشاره داریم. چه بسا بازار یک محصول بسیار خوب و جذاب محسوب شود، اما به علت رقابت سنگین میان عرضه‌کنندگان (صنعت)، فعالیت در یک حوزه‌ی مشخص، Feasible نباشد.

بنابراین Feasible بودن در بخشِ صنعت و بازار، به دو سوال کاملاً مستقل تبدیل می‌شود:

. آیا بازار جذابی برای فعالیت ما وجود دارد؟ (تقاضا)

. آیا این صنعت برای فعالیت جذاب است؟ (بررسیعرضه‌کنندگان دیگر که ما باید با آن‌ها رقابت کنیم)

بازار جذاب، زمانی معنا پیدا می‌کند که حجم و مقیاس بازار، از حداقل مشخصی که مد نظر و مناسبِ فعالیت ماست، بیشتر باشد.


پارامترهای مالی : 

مولفه‌های مالی، همان بخش ازامکان‌سنجی است که معمولاً جدی‌تر گرفته می‌شود. سوال‌های امکان‌سنجی مالی، متنوع و فراوان هستند و در این‌جا صرفاً به چند نمونه از آن‌هااشاره می‌کنیم:ژ

. این کار به چقدر سرمایه‌گذاری اولیه نیاز دارد؟ژ

. نقدینگی مورد نیاز برای فعالیت‌های عملیاتی آن‌ چقدر خواهد بود؟

. در چه مقاطعی نیاز به تزریق مالی دارد و خروجی مالی آن از چه زمانی آغاز خواهد شد؟

. سود اقتصادی این فعالیت چقدر است و نقدینگی در آن، طی چه فرایندی جریان پیدا می‌کند؟

. چه ریسک‌هایی در این فعالیت وجود دارد؟ چه میزان از این ریسک‌ها را می‌توان پوشش داد؟ با چه هزینه‌ای؟

. هزینه‌های بیمه و مالیات که به چنین کسب و کاری تحمیل می‌شود چقدر خواهد بود؟

این را هم می‌دانیم که در بحثِامکان‌سنجی اقتصادی، هزینه فرصت و آلترناتیو‌ها، از جمله پارامترهای مهم محسوب می‌شوند.

این‌که یک فعالیت، بر اساس استانداردهای حسابداری سود‌ دِه است، الزاماً به این معنا نیست که آن فعالیت از نظر اقتصادی Feasible محسوب می‌شود.

شرایط محیطی، آلترناتیوها و نیز ریسک‌های موجود، عامل مهمی در امکان‌سنجی اقتصادی هستند. به عنوان مثال، اگر مشخص شود که نرخ بازگشت سرمایه در یک کسب و کار، است، این سوال وجود دارد که آیا فعالیت دیگری با همین سطح از ریسک (یا ریسک کمتر) و همین میزان نرخ بازگشت سرمایه، وجود ندارد که در حوزه‌ی مأموریت ما بگنجد و میل داشته باشیم به سراغ آن برویم؟



مولفه ها فردی ، تیمی ، سازمانی

بخش دیگری که در امکان‌سنجی مهم است و  معمولاً (به دلیل اینکه در طرح های توجیهی رسمی که به بانک ها و سرمایه گذاران داده می شود نیازی به آنها نیست) از آنها غافل می‌شویم، بررسی مولفه‌های فردی و تیمی و سازمانی است.

ممکن است یک کسب و کار، از منظرِ محصول و بازار و صنعت و مالی، کاملاً Feasible باشد، اما با روحیه‌ی شما به عنوان یک کارآفرین، یا ارزش های زندگی‌تان سازگار نباشد؛ یا این‌که مهارت‌های ذهنی و استعدادها و توانمندی‌هایتان، برای آن کسب و کار، ضعیف باشند.

همین مسئله را می‌توان علاوه بر سطحِ فردی، در سطحِ تیمی هم دید. Feasible بودن کسب و کار، صرفاً روی کاغذ و بر اساس ویژگی‌های محصول و صنعت و بازار و معادلات اقتصادی تعیین نمی‌شود؛ مهم است کهچه تیمی می‌خواهد این کسب و کار را اجرا کند؟

اگر کسب و کار قرار است از دلِ یک سازمان دیگر بیرون بیاید، باید به زیرساخت‌ها و فرایندهای سازمانی هم توجه کنیم و ببینیم کهآیا سازمان، از ظرفیت مناسب برای بهره‌برداری از این فرصت اقتصادی، برخوردار است یا نه.

به عنوان مثال، بارها دیده‌ایم که یک فعالیت اقتصادی، از جنبه‌های مختلف Feasible به‌نظر می‌رسیده است. اما زمانی که دولت، به جای نظارت، در مقام فعال تجاری وارد آن حوزه شده، نتوانسته آن کسب و کار را به شکل درست و کارا اداره کند.

به عبارت دیگر، یک طرح امکان‌سنجی، بدون توجه بهرُکنِ چهارم امکان‌سنجی (چه کسی می‌خواهد این کار را انجام بدهد) تنظیم و تأیید شده و در نهایت، از کارکرد و کارآیی مورد انتظار، بی‌بهره مانده است.

البته عکس این مسئله هم می‌تواند وجود داشته باشد. به این معنا که برخی فعالیت‌های مهم و پروژه‌های کلان، ممکن است برای بخش خصوصی Feasible نباشد و دولت باید آن‌ها را بر عهده بگیرد؛ یا این‌که با حمایت‌های مختلف، اجرای این پروژه‌ها را برای بخش خصوصی Feasible کند.


توجه : شاکله اصلی محتوای این مطلب از وب سایت آموزشی متمم، وام گرفته شده است؛ اگر رویای کارآفرینی دارید و یادگیری مدام را بخشی جدا نشدنی از کارآفرینی میدانید مطالعه سایت متمم را به شما پیشنهاد میکنم.




کارافرینی، کارآفرینی، امکان سنجی، تولید محصول، بازار، پروژه، تکنولوژی

شاید از این نوشته‌ها هم خوشتان بیاید :

در حال پردازش ...
پاسخ به:لغو پاسخ
کپتچا:7 7 5 9
صفحه اصلیتماس با مارفتن به ابتدا